Meme Kistleri

Meme Kistleri Nedir?

Meme kistleri, meme dokusu içerisinde sıvı ile dolu kesecikler şeklinde oluşan ve çoğunlukla iyi huylu olan yapılardır. Özellikle 35-50 yaş arasındaki kadınlarda daha sık görülebilir ve hormonal değişikliklerle ilişkili olabilir. Meme kistleri tek bir memede oluşabileceği gibi her iki memede birden de görülebilir. Bazı kistler oldukça küçük olduğu için yalnızca ultrason sırasında fark edilirken, bazıları ele gelecek kadar büyüyebilir.

Meme kisti tanısı alan birçok hasta, memede ele gelen kitlenin kanser olup olmadığı konusunda endişe yaşayabilir. Ancak basit meme kistlerinin büyük bölümü kötü huylu değildir. Buna rağmen memede yeni fark edilen her kitlenin uzman hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Kitlenin yapısı, büyüklüğü ve görüntüleme özellikleri incelenerek uygun takip veya tedavi planı oluşturulur.

Meme Kistleri Neden Oluşur?

Meme kistlerinin kesin oluşum nedeni her zaman net olarak belirlenemese de hormonal değişikliklerin önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Özellikle adet döngüsü sırasında değişen östrojen ve progesteron seviyeleri meme dokusunda sıvı birikimine ve kistik yapıların oluşmasına neden olabilir.

Bu nedenle meme kistleri doğurganlık çağındaki kadınlarda ve menopoza yaklaşan dönemde daha sık görülebilir. Menopoz sonrasında hormon düzeylerinin azalmasıyla birlikte bazı kistlerin küçüldüğü veya tamamen kaybolduğu görülebilir. Hormon tedavisi kullanan kadınlarda ise menopoz sonrasında da meme kistleri ortaya çıkabilir.

Meme Kisti Belirtileri Nelerdir?

Meme kistleri her zaman belirti vermez. Küçük kistler çoğu zaman rutin meme ultrasonu veya mamografi sırasında tesadüfen tespit edilir. Daha büyük kistler ise memede yuvarlak veya oval, düzgün sınırlı ve hareketli bir kitle şeklinde hissedilebilir.

Bazı kadınlarda meme kistleri ağrı veya hassasiyete yol açabilir. Özellikle adet dönemi öncesinde kistin boyutunda artış ve buna bağlı gerginlik görülebilir. Adet sonrasında ise bu şikâyetler azalabilir. Kistin bulunduğu bölgede dolgunluk veya baskı hissi de oluşabilir.

Memede ele gelen kitlenin hareketli veya ağrılı olması tek başına bunun kist olduğunu göstermez. Bu nedenle yeni ortaya çıkan her meme kitlesinin klinik muayene ve uygun görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilmesi gerekir.

Meme Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Meme kisti değerlendirmesinde ilk aşama klinik meme muayenesidir. Hekim ele gelen kitlenin büyüklüğünü, hareketliliğini, sınırlarını ve çevre dokularla ilişkisini değerlendirir. Ardından hastanın yaşına ve klinik durumuna göre görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Meme Ultrasonu

Ultrason, meme kistlerinin değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemlerinden biridir. Ultrason sayesinde ele gelen kitlenin sıvı içerikli bir kist mi yoksa solid yani katı bir yapı mı olduğu büyük ölçüde ayırt edilebilir.

Basit meme kistleri ultrason görüntüsünde genellikle düzgün sınırlı ve tamamen sıvı içerikli yapılar şeklinde görülür. Bunun yanında komplike veya kompleks kistler olarak tanımlanan, içerisinde farklı yapılar bulunan kistler de görülebilir. Bu tür durumlarda daha ayrıntılı değerlendirme gerekebilir.

Mamografi

Mamografi özellikle yaş ve risk durumuna göre tanı sürecine eklenebilir. Meme kistlerinin yanı sıra meme dokusunda başka bir bulgu olup olmadığının değerlendirilmesine yardımcı olur. Bazı hastalarda ultrason ve mamografi birlikte kullanılarak daha ayrıntılı inceleme yapılabilir.

Basit, Komplike ve Kompleks Meme Kisti Nedir?

Meme kistleri görüntüleme özelliklerine göre farklı gruplara ayrılabilir. Basit kistler yalnızca sıvı içerir ve genellikle iyi huylu kabul edilir. Bu tür kistlerde çoğu zaman yalnızca takip yeterli olabilir.

Komplike kistler içerisinde yoğun sıvı veya küçük parçacıklar bulunabilen yapılardır. Kompleks kistlerde ise sıvının yanında solid alanlar veya kalın duvar yapıları görülebilir. Bu nedenle kompleks özellik gösteren kistlerde biyopsi veya ileri değerlendirme gerekebilir.

Meme Kistleri Nasıl Tedavi Edilir?

Meme kistlerinin tedavisi kistin büyüklüğüne, yapısına ve hastada oluşturduğu şikâyetlere göre belirlenir. Küçük, basit ve herhangi bir yakınmaya neden olmayan kistlerde çoğu zaman tedavi gerekmez. Bu hastalar belirli aralıklarla takip edilebilir.

Büyük ve ağrılı kistlerde ise ince bir iğne ile kistin içerisindeki sıvının boşaltılması uygulanabilir. Bu işlem kist aspirasyonu olarak adlandırılır. Kist boşaltıldıktan sonra ağrı ve gerginlik çoğu zaman hızla azalır.

Kist Aspirasyonu Ne Zaman Yapılır?

Kist aspirasyonu özellikle ele gelen, büyük, ağrılı veya hastada belirgin rahatsızlık oluşturan kistlerde düşünülebilir. İşlem sırasında ultrason eşliğinde ince bir iğne ile kistin içerisindeki sıvı boşaltılır.

Bazı kistler boşaltıldıktan sonra tekrar oluşabilir. Tekrarlayan kistlerde yeniden ultrason değerlendirmesi yapılması önemlidir. Kistin sık tekrarlaması, görüntüleme özelliklerinin değişmesi veya aspirasyon sonrasında tamamen kaybolmaması durumunda daha ileri incelemeler gerekebilir.

Meme Kistlerinde Biyopsi Gerekir mi?

Basit meme kistlerinde çoğu zaman biyopsi gerekmez. Ancak görüntüleme sırasında kistin içerisinde solid bir bölüm görülmesi, duvar yapısının düzensiz olması veya şüpheli başka bulguların bulunması halinde biyopsi yapılabilir.

Biyopsi ile alınan doku örneği patoloji uzmanı tarafından incelenir. Bu sayede kistin veya eşlik eden lezyonun yapısı daha kesin şekilde belirlenebilir.

Meme Kistleri Kansere Dönüşür mü?

Basit meme kistleri genellikle meme kanserine dönüşmez. Meme kisti iyi huylu bir meme hastalığıdır. Ancak memede kist bulunması, kişiyi gelecekte oluşabilecek diğer meme hastalıklarından tamamen korumaz.

Özellikle görüntüleme özellikleri basit kistten farklı olan kompleks kistler ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir. Burada önemli olan yalnızca “kist var” tanısı değil, kistin hangi özelliklere sahip olduğunun doğru şekilde belirlenmesidir.

Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Memede yeni bir kitle fark edildiğinde, mevcut kistin kısa sürede büyüdüğü hissedildiğinde, ağrı ve hassasiyet arttığında veya meme cildinde ve meme başında yeni değişiklikler ortaya çıktığında uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.

Meme kistlerinin büyük bölümü iyi huylu ve takip edilebilir yapılardır. Bununla birlikte doğru tanı için klinik muayene, meme ultrasonu ve gerekli durumlarda mamografi veya biyopsi birlikte değerlendirilmelidir. Kistin yapısına ve hastanın şikâyetlerine göre kişiye özel takip veya tedavi planı oluşturulabilir.